Badania i remediacja środowiska
TIB

Remediacja gleb i gruntów zanieczyszczonych

Remediacja gleb i gruntów zanieczyszczonych to proces przywracania ziemi parametrów umożliwiających bezpieczne użytkowanie – pod inwestycję, uprawę lub cele rekreacyjne. Zanim rozpoczniemy prace, wykonujemy szczegółowe badania i oczyszczanie gruntu: analizujemy stężenie metali ciężkich, węglowodorów ropopochodnych oraz innych substancji szkodliwych, oceniamy zagrożenie dla ludzi i środowiska, a wyniki stanowią podstawę do opracowania projektu planu remediacji zgodnego z wymogami ustawy Prawo ochrony środowiska.

Dobór metody zależy od rodzaju zanieczyszczenia, głębokości jego zalegania i przeznaczenia terenu. Do usuwania zanieczyszczeń ropopochodnych in-situ, czyli bez wybierania gruntu, stosujemy naszą autorską, wielokrotnie nagradzaną technologię TIB (Technologię Intensywnej Bioremediacji) – pobudzamy nią naturalnie występujące w gruncie mikroorganizmy do przyspieszonego rozkładu zanieczyszczeń. Tam, gdzie skala skażenia lub harmonogram inwestycji tego wymagają, prowadzimy remediację gleb czy gruntu metodą ex-situ: wymieniamy zanieczyszczony grunt, płuczemy go lub wywozimy do oczyszczenia poza terenem inwestycji.

Każdy etap – od badań, przez dobór technologii, po odbiór końcowy – dokumentujemy zgodnie z wymogami organów ochrony środowiska. Po zakończeniu prac prowadzimy monitoring środowiska gruntowo-wodnego, potwierdzający trwałą skuteczność remediacji, dzięki czemu klient otrzymuje nie tylko oczyszczony grunt, ale i pełną dokumentację potrzebną do dalszego zagospodarowania terenu.

Najczęstszym źródłem zanieczyszczeń, z jakimi się mierzymy, są nieszczelne zbiorniki paliw, warsztaty samochodowe, stacje paliw oraz zakłady chemiczne i przetwórcze działające latami bez odpowiednich zabezpieczeń podłoża. W takich sytuacjach uruchamiamy również Pogotowie Ekologiczne PROTE, które neutralizuje zagrożenie i zabezpiecza teren, zanim skażenie rozprzestrzeni się na wody gruntowe.

Rekultywacja terenów poprzemysłowych

Byłe zakłady przemysłowe, stacje paliw, tereny pokolejowe czy dawne składowiska odpadów to najczęstsze miejsca, w których grunt wymaga kompleksowej rekultywacji terenów poprzemysłowych. Dziesięciolecia działalności przemysłowej pozostawiają w podłożu zanieczyszczenia, które nie zawsze są widoczne na powierzchni, dlatego pracę zaczynamy od badań środowiska gruntowo-wodnego oraz odwiertów i badań hydrogeologicznych określających zasięg i głębokość skażenia.

Rekultywacja terenów poprzemysłowych zwykle łączy kilka technologii jednocześnie. Warstwy silnie zanieczyszczone usuwamy poprzez wymianę gruntu i prace ziemne, transportując wybrany grunt do oczyszczenia lub utylizacji, natomiast obszary o niższym stopniu skażenia substancjami ropopochodnymi oczyszczamy technologią TIB in-situ, bez konieczności ich wybierania. Prace uzupełniamy w razie potrzeby o prace rozbiórkowe i przygotowanie terenu pod nową zabudowę.

Efektem końcowym jest teren spełniający standardy jakości gleby określone dla docelowego sposobu użytkowania – czy to pod zabudowę mieszkaniową, komercyjną, czy zieleń publiczną. Prowadzimy pełną dokumentację prac, która jest podstawą do uzyskania decyzji administracyjnych umożliwiających ponowne zagospodarowanie działki, w tym w ramach rewitalizacji terenów poprzemysłowych realizowanej przez gminy i inwestorów prywatnych.

Współpracujemy zarówno z gminami przygotowującymi tereny pokopalniane i pofabryczne pod nowe funkcje publiczne, jak i z inwestorami prywatnymi realizującymi projekty deweloperskie na dawnych działkach przemysłowych. W obu przypadkach przejmujemy na siebie formalności administracyjno-prawne przed urzędami, a zakres badań i technologii dopasowujemy do wymagań konkretnej decyzji środowiskowej lub planu naprawczego zatwierdzonego przez właściwy organ.

Rekultywacja jezior i zbiorników wodnych — likwidacja zakwitów sinicowych

Zanieczyszczone jeziora i zbiorniki wodne najczęściej cierpią na skutek eutrofizacji – nadmiaru fosforu gromadzącego się w osadach dennych. Efektem są cykliczne zakwity sinicowe, zamieranie ryb i utrata rekreacyjnej wartości zbiornika. Rekultywacja jezior i zbiorników wodnych, którą prowadzimy, zaczyna się od badania stanu ekologicznego i chemicznego wody, analizy jakościowej i ilościowej osadów dennych oraz opracowania mapy batymetrycznej zbiornika.

Kluczowym elementem naszych zabiegów jest autorska technologia PROTE-FOS, polegająca na chemicznej inaktywacji fosforu zalegającego w osadach dennych – zabieg wykonujemy z pokładu naszej jednostki pływającej PROTEUS, dzięki czemu fosfor zostaje trwale związany i przestaje zasilać rozwój sinic i glonów. W zależności od stanu zbiornika uzupełniamy go o bagrowanie, refulację i konsolidację osadów dennych, biomanipulację oraz naturalne algistatyki ograniczające rozwój glonów.

Efektem prac jest wyraźna redukcja zakwitów sinicowych, poprawa przezroczystości wody i odbudowa równowagi biologicznej zbiornika, którą potwierdzamy monitoringiem środowiska przyrodniczego prowadzonym przed zabiegiem i po nim. Z usługi korzystają zarówno gminy zarządzające jeziorami rekreacyjnymi i kąpieliskami, jak i zakłady eksploatujące zbiorniki przemysłowe i retencyjne.

Ponieważ PROTE-FOS ogranicza samo źródło problemu – pulę fosforu dostępną dla sinic – zamiast jedynie usuwać skutki zakwitu, efekty utrzymują się przez kolejne sezony, a częstotliwość kolejnych zabiegów pielęgnacyjnych zbiornika wyraźnie się zmniejsza.

Kiedy potrzebna jest remediacja gruntu

Decyzja o rozpoczęciu remediacji gruntu najczęściej zapada w jednym z kilku typowych momentów. Pierwszy to wyniki badań środowiska gruntowo-wodnego – jeśli ocena zagrożenia wykaże, że stężenia zanieczyszczeń mogą stanowić ryzyko dla zdrowia ludzi lub środowiska, władający powierzchnią ziemi ma obowiązek przeprowadzenia remediacji zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska.

Drugi typowy przypadek to zakończenie działalności przemysłowej na danym terenie – likwidacja stacji paliw, zbiornika, instalacji produkcyjnej lub magazynu chemikaliów zwykle wiąże się z obowiązkiem oceny stanu gruntu i, jeśli to konieczne, jego oczyszczenia przed przekazaniem terenu nowemu użytkownikowi. Podobnie dzieje się przy sprzedaży nieruchomości, gdzie kupujący wymaga potwierdzenia braku zanieczyszczeń lub gwarancji ich usunięcia.

Trzeci przypadek to zdarzenia awaryjne – wyciek substancji ropopochodnych, awaria instalacji lub nieszczelność zbiornika, które wymagają natychmiastowej reakcji Pogotowia Ekologicznego, zbadania zasięgu skażenia i wdrożenia odpowiedniej technologii remediacji, zanim zanieczyszczenie rozprzestrzeni się na wody gruntowe. We wszystkich tych sytuacjach pierwszym krokiem są badania gruntu i przygotowanie projektu planu remediacji dopasowanego do realnego zakresu problemu.

Potrzeba remediacji pojawia się też przy zwykłym rozpoznaniu terenu przed inwestycją – im wcześniej zlecone zostaną badania środowiska gruntowo-wodnego, tym łatwiej dobrać metodę remediacji proporcjonalną do skali problemu, zminimalizować koszty i uniknąć opóźnień inwestycji.