PROTE-fos - kompleksowa usługa rekultywacji jezior
Informacje podstawowe
Rekultywacja Jezior: Przywracanie Naturalnej Harmonii i Zdrowia Ekosystemów Wodnych
Rekultywacja jezior to proces niezwykle istotny dla przywracania naturalnej równowagi i zdrowia ekosystemów wodnych. Jeziora, będące ważnymi zbiornikami wodnymi, są narażone na różnego rodzaju degradację związaną z zanieczyszczeniem, eutrofizacją, czy też utratą bioróżnorodności. W odpowiedzi na te wyzwania, proces rekultywacji jezior stanowi kluczową strategię przywracania ich naturalnego piękna i funkcjonalności.
Rekultywacja jezior, która doświadcza m.in. wysokiej trofii i zakwitów sinicowych to jedna z usług oferowanych przez firmę PROTE.
Trzon usługi stanowi chemiczne blokowanie fosforu bezpośrednio w osadach dennych jeziora (zbiornika) podczas kontrolowanego i sztucznie wywołanego wzburzenia tych osadów (zjawisko resuspensji). Dodatkowo chemiczne blokowanie fosforu jest wspierane przez indywidualnie dobierane metody dodatkowe tj. zatapianie słomy jęczmiennej, sadzenie makrofitów i makroglonów, regulacja obsady gatunkowej ryb, bagrowanie wydzielonych fragmentów dna itp.
Źródło problemu
Wiele czystych niegdyś jezior posiada obecnie niewielkie walory estetyczne, rekreacyjne i użytkowe, a rosnące stale zapotrzebowanie na wodę skłania do traktowania zbiornika jako potencjalnego źródła wody pitnej. Najczęstszy końcowy efekt degradacji jezior – zakwity sinicowe - stają się coraz istotniejszym problemem medycznym, choć do niedawna stanowiły jedynie mankament estetyczny. Dominujące w zdegradowanych zbiornikach sinice produkują groźne dla zdrowia toksyny.
Rekultywacja jezior jest dziedziną, w której obiektem zabiegów jest ekosystem, a głównym celem jest uzdrowienie sytuacji ekologicznej. Polega na zatrzymaniu lub cofnięciu postępujących procesów wzrostu żyzności zbiorników. Wymiernym efektem skutecznych zabiegów rekultywacyjnych jest zlikwidowanie zakwitów sinicowych, a co za tym idzie poprawa jakości wody (m.in. wzrost przezroczystości).Przykłady toksycznego oddziaływania sinic i ich toksyn na ludzi oraz zwierzęta, odnotowane w literaturze światowej.
Przeprowadzona analiza sytuacji blisko 1250 jezior i zbiorników w Polsce wykazała, że około 30% z nich to zbiorniki zdegradowane, wymagające działań naprawczych, w tym rekultywacyjnych. Kolejne około 30% to akweny zagrożone degradacją. (Źródło: Soszka, H. 2010. Założenia projektu dotyczącego ograniczeń w korzystaniu z wód jezior i użytkowaniu ich zlewni. Mat. konf. "Ochrona i rekultywacja jezior", Toruń, 2010.)
Dlaczego rekultywacja?
Postępujący szybko proces wzrostu żyzności (eutrofizacji) jezior jest skutkiem nasilającego się wpływu antropogenicznego. Zwiększenie ilości biogenów w zbiorniku, będące konsekwencją bezpośredniego dopływu zanieczyszczeń (ścieków komunalnych i przemysłowych), intensywnego nawożenia pól wokół zbiornika, zwiększenia erozji w zlewni, wpływu ptactwa wodnego (ekskrementy, dokarmianie) i zbyt "intensywnej" działalności wędkarzy (używania nadmiernych ilości firmowych zanęt bogatych w fosfor) jest przyczyną niekorzystnych zmian zachodzących w jeziorze, przejawiających się między innymi:
- masowym rozwojem glonów, zwłaszcza sinic (zakwity),
- pogorszeniem warunków świetlnych,
- stopniowym zanikiem roślinności makrofitowej, zasiedlającej dno zbiorników,
- zubożeniem gatunkowym fauny i flory,
- wyczerpywaniem zasobów tlenu w warstwach przydennych.
![](images/schemat_PROTE-fos_POL.jpg)
Schemat przedstawia możliwość odwrócenia ww. negatywnych zjawisk zachodzących w przeżyźnionych jeziorach poprzez zastosowanie metody PROTE-fos.
Jeziora Wielkopolski
Schemat działania usługi
Decydując się na wybór metody rekultywacji, należy wziąć pod uwagę następujące elementy: stopień jej ingerencji w system ekologiczny danego zbiornika, następnie czas potrzebny na przeprowadzenie prac, a przede wszystkim trwałość oczekiwanych efektów, jakie może przynieść zastosowana metoda. Kluczowym jest, kompleksowe podejście do procesu, czyli rekultywacja zbiornika z zastosowaniem metod ją wspomagających. Zastosowanie bowiem, tylko jednego rodzaju działań, sprowadza się zwykle do usunięcia, bądź czasowego osłabienia pojedynczego elementu z grupy niekorzystnych zjawisk występujących w eutroficznym zbiorniku, a nie do przywrócenia równowagi biologicznej w całym ekosystemie, co powinno być głównym celem działań rekultywacyjnych.
![schemat Prote-fos rekultywacja](images/Schemat_PROTE-fos.jpg)
Metoda PROTE-fos
Technologia PROTE-fos jest zmodyfikowaną metodą Riplox [Ripl, 1976]. Podobieństwo między metodami polega na tym, że w obydwu przypadkach równocześnie podaje się powietrze i koagulant do osadów dennych zbiornika wodnego. Innowacyjna zaś modyfikacja w naszej metodzie polega na wywołaniu intensywnej, lecz kontrolowanej resuspensji osadów i aplikowaniu koagulantu bezpośrednio do osadów dennych.
Autorem metody PROTE-fos jest prof. Ryszard Wiśniewski z Zakładu Hydrobiologii UKW w Bydgoszczy, który pełni również nadzór naukowy nad realizacją naszych projektów rekultywacji zbiorników wodnych.
prof. UKW
Zabieg podawania związków chemicznych, bezpośrednio do osadów dennych, oprócz związania fosforu występującego już w osadach pozwala na poprawienie ich kondycji. Oznacza to, iż osady mogą odzyskać lub poprawić swoją zdolność magazynowania fosforu, a tym samym doprowadzić także do spadku jego stężenia w toni wodnej i kontrolować stężenie tego pierwiastka w dłuższym okresie.
Nasza metoda zatem wpływa na dynamikę obiegu fosforu w zbiorniku. Inaktywacja fosforu bezpośrednio w osadach dennych możliwa jest dzięki skonstruowanej przez naszą firmę dwu-modułowej jednostki pływającej – PROTEUS – jedynego takiego w skali świata.
PROTEUS
Jezioro jest bardzo złożonym systemem wielu sieciowo przebiegających zależności pomiędzy elementami nieożywionymi i biotycznymi tworzącymi ekosystem, dlatego też wykonywanie zabiegów rekultywacji jezior wymaga wysokiej wiedzy specjalistycznej z zakresu funkcjonowania jezior. PROTE oprócz posiadania opatentowanej metody oraz specjalistycznej jednostki pływającej do wykonywania rekultywacji jezior posiada przede wszystkim wykwalifikowaną kadrę, którą tworzą między innymi inżynierowie, czy profesor akademicki specjalizujący się w limnologii (nauka o jeziorach).
Specjalistyczna jednostka pływająca o nazwie PROTEUS, służąca do przeprowadzenia zabiegu dozowania substancji chemicznych do osadów dennych, to innowacyjne urządzenie, które składa się z dwóch modułów – nawodnego oraz podwodnego. PROTEUS jest jedynym dostępnym, w skali świata, opatentowanym urządzeniem pozwalającym na precyzyjne dawkowanie substancji bezpośrednio do osadów dennych przy jednoczesnej kontrolowanej resuspensji osadów.
Moduł nawodny odpowiada za przemieszczanie całego zespołu oraz precyzyjną kontrolę pracy modułu podwodnego. Natomiast moduł podwodny odpowiada za wywołanie kontrolowanej resuspensji osadów w swojej zamkniętej przestrzeni, ich natlenienie i podanie bezpośrednio do nich substancji blokującej fosfor w osadach dennych.
PROTEUS został zarejestrowany przez Urząd Żeglugi Śródlądowej i jednocześnie przeszedł pozytywną ocenę Państwowej Inspekcji Pracy.
Atesty, certyfikaty i nagrody
- Przyznanie Godła Promocyjnego TERAZ POLSKA za kompleksową usługę rekultywacji jezior z wykorzystaniem innowacyjnej metody PROTE-fos w 2011 r.
- Złoty Medal MTP POLEKO w 2010 r. w kategorii Transfer wyników badań naukowych do praktyki gospodarczej za PROTE-fos.
- Wyróżnienie Targów TIWS w Kielcach w 2011 r.
- Wyróżnienie EKOLAURY Polskiej Izby Ekologii w kategorii Gospodarka wodno-ściekowa.
- Laureat II Konkursu GreenEvo - Akcelerator Zielonych Technologii.
- Certyfikat Ministerstwa Środowiska GreenEvo - Akcelerator Zielonych Technologii. Firma PROTE została zakwalifikowana do projektu kompleksowego rozwoju GreenEvo - Akcelerator Zielonych Technologii
- Laureat konkursu Panteon Polskiej Ekologii w 2010r. w kategorii Projekt za Kompleksową rekultywację zbiorników wodnych z wykorzystaniem innowacyjnej metody inaktywacji fosforu bezpośrednio w osadach dennych. przyznanie patentu na PROTE-fos technologię rekultywacji jezior oraz urządzenie PROTEUS do jej wykonania przez Urząd Patentowy.
Konferencje
Nasi specjaliści w zakresie rekultywacji jezior biorą udział w konferencjach krajowych i zagranicznych poruszających naukowe zagadnienia związane z rekultywacją zbiorników wodnych. Pod wskazanymi poniżej linkami znajdą Państwo materiały dotyczące konferencji, prezentowane postery oraz publikacje:
- Publikacja "Innowacyjna metoda rekultywacji zbiorników wodnych - PROTE-fos" - Magazyn Gospodarczy FAKTY, Nr 3 (51) Maj/Czerwiec 2011, str. 68;
- II Wielkopolskie Dni Wody, II Regionalna Konferencja o Jeziorach, Poznań 2011, prezentacja: "Rekultywacja Jezior jelonek i Winiary w Gnieźnie metodą inaktywacji fosforu w osadach dennych" dr. Przemysław Nowacki oraz "Teoretyczne uwarunkowania rekultywacji jezior Winiary i Jelonek w Gnieźnie" prof. Ryszard Wiśniewski z UMK w Toruniu; (program);
- Artykuł "Robot - 'odkurzacz' czyści wodę w jeziorach" - Dziennik Gazety Prawnej, Magazyn Informacyjno-Promocyjny EKOLIDERZY, Nr 21, Kwiecień 2011, str. J4;
- VII Międzynarodowa Konferencja Shallow Lake, Wuxi, China, 2011, prezentacja pt.: Multiple stresses and ecosystem changes in shallow lakes - prof. Ryszard Wiśniewski z Pracowni Hydrobiologii Stosowanej z UMK w Toruniu; (program);
- Seminarium "Efekty rekultywacji jezior gnieźnieńskich z wykorzystaniem metody PROTE-fos" podczas MTP POLEKO 2010;
- Konferencja w Gnieźnie, 2010 - Zakończenie projektu rekultywacji jezior gnieźnieńskich, prezentacja: „Inaktywacja fosforu w osadach dwóch płytkich jezior metodą PROTE-fos”, program (referaty i postery),
- VII Konferencja ”Ochrona i Rekultywacja Jezior”, Toruń 2010, referat: „Inaktywacja fosforu w osadach dwóch płytkich jezior metodą PROTE-fos”, „Badania jeziora Jelonek w Gnieźnie i uwarunkowania programu jego rekultywacji.”, program (referaty i postery);
- SIL 2010 – XXXI Zjazd Międzynarodowego Towarzystwa Teoretycznej i Stosowanej Limnologii, poster;
- XXI Międzynarodowa Konferencja Naukowo–Techniczna WODA 2010 "Zaopatrzenie w wodę, jakość i ochrona wód";
- Ryszard Wiśniewski, Jerzy Ślusarczyk, Tomasz Kaliszewski, Adrian Szulczewski, Przemysław Nowacki , "Proteus”, a new device for application of coagulants directly to sediment during its controlled resuspension”, Verh. Internat. Verein. Limnol. 2010, vol. 30, Part 9, p. 1421–1424, publikacja;
- SIL 2007 – XXX Zjazd Międzynarodowego Towarzystwa Teoretycznej i Stosowanej Limnologii, poster;
- VI Konferencja ”Ochrona i Rekultywacja Jezior”, Toruń 2007, program (referaty i postery).
Publikacje
- Wiśniewski R. (2007). „Inżynieria Ochrony Środowiska Stan i potencjalne metody odnowienia płytkiego, miejskiego jeziora Jelonek” / „Environment Protection Engineering The conditio and potential methods of restoration of shallow, Urban lake Jelonek”
- Bryl Ł., Wiśniewski R., Sobczyński T. (2017). „Rekultywacja jeziora Siekiera. Zmiany jakości wody i osadów dennych w okresie 2014-2016 r.” / „Restoration of Siekiera Lake. Changes in quality of water and bottom sediment in years 2014-2016”
- Jusik Sz., Bryl Ł., Przesmycki M., Kasprzak M. (2014). „Ewolucja metody oceny stanu hydromorfologicznego rzek RHS-PL w Polsce” „Evolution of method for assessment of hydromorphological status of rivers RHS-PL in Poland”
- Bryl Ł., Sobczyński T., Wiśniewski R. (2017) „Metody ochrony i rekultywacji jezior.” „Methods of protection and reclamation of lakes.”
- Wiśniewski R. (2010) „„Proteus”, nowe urządzenie do aplikacji koagulantów bezpośrednio do osadów dennych podczas ich kontrolowanej resuspensji” / "Proteus," a new device for application of coagulants directly to sedyment during its controlled resuspension”
- Bryl Ł., Wiśniewski R. (2015) „Efekty inaktywacji fosforu w osadach dennych Jeziora Wolsztyńskiego” / „The effects of inactivation of phosphorus in bottom sediments of the Wolsztynskie Lake”
- Bryl Ł., Jusik Sz., Staniszewski R., Achtenberg K. (2016) „Charakterystyka roślinności wodnej zbiornika Szumirad (woj. Opolskie) w 2014 roku, ze szczególnym uwzględnieniem kotewki orzecha wodnego Trapa Natans L. 1753” / „Characteristics of vegetation in water reservoir Szumirad (Opole province) in 2014, with particular emphasis on water cal trop Trapa natans L. 1753”
Materiały do pobrania
![]() |
Broszura produktowa |
1.86 MB | Pobierz |
![]() |
Karta informacyjna |
6.09 MB | Pobierz |
![]() |
Formularz kontaktowy |
282 KB | Pobierz |
![]() |
Formularz kontaktowy |
47 KB | Pobierz |
Wypełniony przez Państwa formularz, umożliwi nam kontakt z Państwem, właściwe przygotowanie się do omówienia Państwa indywidualnych potrzeb oraz przeprowadzenia prezentacji naszego produktu lub usługi, w połączeniu z wymianą wspólnych doświadczeń w danym zakresie, a przede wszystkim, z naszej strony przedstawienia propozycji zastosowania właściwych środków zaradczych w zakresie ochrony środowiska.
Wszelkie prawa do całej zawartości stron serwisu internetowego PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o. są zastrzeżone. Materiały zamieszczone na niniejszej stronie internetowej (w tym informacje, teksty, zdjęcia, materiały graficzne) są chronione przepisami prawa, w szczególności ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Pobieranie oraz drukowanie całych stron lub fragmentów serwisu jest dozwolone wyłącznie dla osobistego użytku, w celu zapoznania się z produktami PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o., pod warunkiem nienaruszania praw autorskich oraz praw z rejestracji znaków towarowych.
PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o. zastrzega sobie prawo do zmiany w każdym czasie danych i informacji znajdujących się na niniejszej stronie internetowej, bez wcześniejszego uprzedzenia osób korzystających z tej strony.
KONTAKT REKULTYWACJA JEZIOR
SPECIALISTA DS. REKULTYWACJI JEZIOR
PIOTR LeperowskiT: +48 61 654 55 97
M: +48 532 392 529